Hallo, ik ben Rutger Kiezebrink en ik werk als taaladviseur bij Onze Taal. Bij ons Taalloket krijgen we vaak vragen over inclusief taalgebruik. Bijvoorbeeld: hoe schrijf je een goede vacaturetekst, die zoveel mogelijk kandidaten aanspreekt? Kun je het woord ‘hij’ wel gebruiken om naar iemand in het algemeen te verwijzen, ook als je niet per se een man bedoelt? En hoe kun je inclusief schrijven zonder dat je tekst onduidelijk wordt?
Er is de laatste jaren veel aandacht voor inclusieve taal, zowel in de samenleving als in de context van werk. Dat is omdat diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusiviteit een steeds grotere rol spelen – bij de overheid, in het bedrijfsleven, in de zorg, in het onderwijs, enzovoort.
Ten eerste op de werkvloer zelf: als je team van medewerkers divers is samengesteld, bijvoorbeeld wat betreft leeftijd, gender en culturele achtergrond, kijk je op verschillende manieren naar de dingen die je doet en die je belangrijk vindt. Daardoor neem je samen evenwichtigere en betere beslissingen en lever je beter werk, zo blijkt uit onderzoek.
Maar inclusieve taal is ook belangrijk als je veel mensen wilt bereiken met je organisatie: de samenleving bestaat nu eenmaal niet alleen uit witte mannen met een universitaire opleiding en zonder beperking. Met de focus op diversiteit en inclusiviteit zorg je ervoor dat zoveel mogelijk mensen zich gehoord en erkend voelen. Daarom is inclusief schrijven inmiddels een belangrijke professionele vaardigheid.
In deze training ga ik je leren hoe je dat doet. Je leert hoe je zorgt dat alle mensen zich door je teksten aangesproken voelen, dat ze zich erin kunnen herkennen. En je leert welke afwegingen je kunt maken bij het schrijven óver mensen. Hoe doe je dat op een respectvolle manier? Wát zeg je over iemand en hóé zeg je dat, zonder dat je iemand onbedoeld kwetst?
Deze training is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar inclusie en diversiteit, en op onze eigen professionele ervaring als taaladviseurs. Daarnaast hebben we veel contact met experts én ervaringsdeskundigen op dit gebied.
Iets wat je je nog zou kunnen afvragen: is het wel zo gepast dat een witte man deze training geeft? Goede vraag, maar wees gerust. Deze training is ontwikkeld met een heel netwerk van mensen die een heel andere achtergrond hebben. En ik heb als taaladviseur al jaren ervaring met taal- en formuleringskwesties in het algemeen en de laatste jaren met inclusief taalgebruik in het bijzonder.
Met de uitleg in deze training, in video’s, animaties en tekst, krijg je al snel door wat je zoal kunt doen om inclusiever te schrijven. Natuurlijk ga je ook veel oefenen, zodat je het uiteindelijk echt zélf kunt. Aan het einde van de training kun je een handige samenvatting downloaden van alles wat je in deze training hebt geleerd.
Laten we meteen beginnen!
Wat ga je leren?
Je leert in deze training allerlei werkwijzen en tips op het gebied van inclusief taalgebruik, die je gemakkelijk kunt toepassen in de praktijk.
Na het afronden van deze training weet je wat inclusief schrijven precies inhoudt – en wat niet – en waarom het belangrijk is. Nadat je de training hebt afgerond, kun je je woorden en zinnen zó kiezen, dat al je lezers zich aangesproken en gerespecteerd voelen.
Opbouw van de training
Inleiding: Hier ben je nu! Na wat praktische informatie gaan we kijken wat je al weet, voordat we beginnen.
In het eerste deel van de training is de centrale vraag: hoe zorg je dat je met je taal iedereen aanspreekt? In les 1 leer je wat we precies (wel en niet) verstaan onder inclusieve taal. In les 2 leer je hoe je eigen perspectief, en datgene wat veel mensen als ‘de norm’ zien, kunnen leiden tot buitensluitende en stereotyperende taal. In les 3 leer je dat begrijpelijke taal ook een vorm van inclusieve taal is.
Het tweede deel gaat verder met de vraag: hoe zorg je dat je met je taal mensen van alle genders aanspreekt? In les 4 leer je hoe je over mensen in het algemeen schrijft, zonder specifiek mannelijke (of vrouwelijke) woorden te gebruiken. In les 5 leer je hoe je een functietitel – of een andere persoonsaanduiding – kiest die op alle genders van toepassing is.
Het derde deel gaat over woorden en formuleringen voor specifieke personen: hoe schrijf je respectvol over iemand anders – oftewel: zo dat je diegene niet kwetst? In les 6 leer je dat je sommige dingen beter niet kunt benoemen, omdat ze niet relevant zijn. In les 7 leer je waarom bepaalde woorden tegenwoordig gevoelig liggen. In les 8 leer je tot slot hoe je respectvol kunt formuleren door te variëren met woordsoorten en zinsstructuur.
In les 9 krijg je een handige samenvatting en nog wat laatste, praktische tips voor tijdens het schrijven. Daarna is het tijd voor een eindopdracht, om de training af te sluiten.
Voor je begint
Hoelang duurt het? – De training duurt ongeveer 1,5 uur en is opgeknipt in korte lessen van 5 tot 10 minuten. Je kunt de training op elk moment onderbreken en terugkomen wanneer je maar wilt: je voortgang wordt opgeslagen.
Tussentijdse vragen – Af en toe krijg je vragen voorgelegd die bedoeld zijn om je aan het denken te zetten. Maak je dus geen zorgen als je het antwoord niet direct weet. Na een video of tekstje met uitleg volgen wat oefenvragen waarop je de uitleg kunt toepassen.
Na een vraag kun je meestal op ‘Controleer antwoord’ klikken om te kijken of je het goed had. Als er een knopje ‘Uitleg’ onder staat, kun je daarop klikken voor een toelichting op het goede antwoord.
Je antwoorden op de vragen worden met niemand gedeeld.
Toetsing – Je sluit de training af met een eindopdracht, zodat je je kennis kunt toepassen in de praktijk.
Laten we beginnen!
Eens kijken wat je al weet
Eens kijken of je ziet met welke woorden of zinsdeel ‘iets’ aan de hand is. Wat zou er inclusiever geformuleerd worden?
‘Als je al kinderen hebt, kun je dit formulier invullen voor het doorgeven van je vakantie.’
‘We zoeken een boekhouder met juridische ervaring.’
‘In ons bedrijf houden we altijd rekening met mensen met een fysieke uitdaging.’
Heb je deze vragen goed beantwoord? Dat is mooi! Ook als je je keuzes nog niet zo goed kunt onderbouwen of niet weet hoe je de zinnen beter zou kunnen maken. In deze training ga je je gevoel een goede basis geven en leren hoe het anders kan.
Vond je deze vragen moeilijk? Niets aan de hand! In deze training leer je stap voor stap hoe je naar dit soort zinnen moet kijken om te beslissen wat er beter kan.
Dat is een vraag die we onszelf weleens stellen. ‘Onze’ kun je zowel heel inclusief als heel beperkend – en dus buitensluitend – opvatten.
Laten we in ieder geval duidelijk maken dat ons motto is: ‘Alles over taal voor iedereen.’ Met ons tijdschrift, ons Taalloket en onze website doen wij altijd ons best om alle hoeken van de samenleving aan te spreken – ook bijvoorbeeld Nederlandstaligen buiten Nederland en België, dialectsprekers, meertalige mensen en allerlei ‘minderheden’ binnen ons taalgebied. En stapje voor stapje proberen we ook mensen te bereiken die nog niet zo goed Nederlands spreken of lezen.
Want als jij (een variant van het) Nederlands spreekt of wilt spreken, dan is onze taal ook van jou!
Je kunt naar de volgende les door onderin op ‘Markeer als afgerond’ te klikken en vervolgens op ‘Volgende’, of via het menu aan de linkerkant.
Zie je geen knop of menu? Dan heb je de training nog niet aangeschaft. Maak een account aan en koop de training om door te gaan naar de volgende les.
-
Een opmerking toevoegen